Фармацевтикалық қалдықтар өсімдіктер мен жануарлар дүниесіне зор зиян келтіреді. Экологтардың айтуынша, қоқыс жәшігіне тасталған дәрілік препараттар кейін қоқыс полигонына түсіп, топырақта жиналады. Соның нәтижесінде олар өсімдіктерге, кейін жануарлар ағзасына енеді. Ал дәрілерді кәріз жүйесіне төгу бұл мәселені одан әрі ушықтырады. Себебі дәстүрлі ағынды су тазарту құрылыстары судан фармацевтикалық заттарды жоюға арналмаған. Соның салдарынан олар еш кедергісіз өзендерге, көлдерге, тіпті ас үй мен жуынатын бөлмедегі краннан ағатын ауыз суға дейін жетуі мүмкін.
Қазақстан Республикасында жарамдылық мерзімі өткен дәрілік заттарды тапсыру және жою тәртібі жеке және заңды тұлғалар үшін қатаң реттелген.
Жеке тұлғалар (халық) үшін
Жарамдылық мерзімі өткен дәрі-дәрмектерді тұрмыстық қоқысқа тастауға немесе кәріз жүйесіне төгуге болмайды, өйткені бұл қоршаған ортаның ластануына әкелуі мүмкін. Қазақстанда мұндай қалдықтарды халықтан жинауға бағытталған экологиялық бастамалар жүзеге асырылуда.
- Қайда тапсыруға болады: Алматы қаласында дәрілік препараттарды (таблеткалар, ампулалар, шәрбаттар, жақпамайлар) қабылдауға арналған арнайы экобокстар 36 қалалық емханада орнатылған.
- Қалай дайындау керек: Дәрі-дәрмектерді тығыз пакетке салып тапсыру ұсынылады. Назар аударыңыз: шприцтерді, инелерді, бинттерді және мақтаны бұл контейнерлерге салуға болмайды, өйткені олар медициналық қалдықтарға жатады.
Заңды тұлғалар (дәріханалар, емханалар, қоймалар) үшін
Кәсіпкерлік субъектілері үшін дәрілік заттарды жоюдың қатаң қағидалары қолданылады (Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің № ҚР ДСМ-44 бұйрығы).
- Оқшаулау және есепке алу: Жарамдылық мерзімі өткен дәрілік препараттар айналымнан алынып, «Өткізуге жатпайды» деген белгісі бар арнайы қорғалған орында оқшаулануы тиіс.
- Комиссия құру: Ұйым басшысы есептен шығару актісін жасау үшін кемінде 3 адамнан тұратын комиссия құрады.
- Жою тәртібі:
- Егер көлемі 300 қаптамаға дейін болса (немесе дәрілік түріне байланысты 1000 ампулаға немесе таблеткаға дейін), жою жұмыстарын комиссия өз күшімен жүргізеді.
- Егер көлемі 300 қаптамадан асса, дәрілік заттарды жою тек арнайы лицензиясы бар мамандандырылған ұйымдар арқылы жүзеге асырылуы тиіс.